Actinische keratose

Actinische keratose is een is een huidaandoening die ontstaat wanneer de huid beschadigd is door de UV-straling van de zon of zonnebank. Actinisch betekent ‘veroorzaakt door zonlicht’ en keratose duidt op een verhoorning van de opperhuid. Het wordt ook wel zonneschade genoemd. Actinische keratose komt voornamelijk voor bij mensen ouder dan 50 jaar. De plekken zijn vaak eerder te voelen dan te zien. De huid is verdikt en voelt wat ruwer dan de gezonde huid. Er zit een korstachtig laagje op, dit voelt aan als schuurpapier. Actinische keratose kan een beetje pijnlijk aanvoelen en de plekjes bloeden snel als het korstje eraf gekrabd wordt. De plekken zijn doorgaans kleiner dan 1 cm, maar kunnen wel enkele centimeters groot worden. Het is niet besmettelijk.

Oorzaak actinische keratose

Actinische keratose is een beschadiging van de huid als gevolg van overmatige blootstelling aan UV-straling uit zonlicht of zonnebanklicht. Deze schade bouwt zich langzaam op in het DNA van de huidcellen. Uw huid kan een maximale hoeveelheid uren UV-straling aan in uw leven. Wanneer u over deze hoeveelheid gaat, raakt de huid beschadigd. Alle zonuren worden als het ware opgeteld in je huid. Dit wordt ook wel het ‘zongeheugen van de huid’ genoemd. Het al dan niet krijgen van actinische keratose hangt onder andere af van de hoeveelheid UV-straling in combinatie met huidtype. Zie het als een emmer en een druppelende kraan: of de emmer overstroomt hangt af van hoe snel de kraan loopt (uw UV-stralingsuren) en hoe groot de emmer is (uw huidtype en achtergrond). Andere factoren die een rol spelen, naast huidtype en het aantal zonuren, zijn: de medische situatie (afweersysteem), de sterkte van de zonkracht en de familiaire achtergrond. 

Behandeling van actinische keratose

In de richtlijn voor dermatologen staat het advies om actinische keratose te behandelen. Actinische keratose zelf is geen ernstige aandoening. Een klein deel van de plekken kan echter doorgroeien naar een vorm van huidkanker en het is onmogelijk om te voorspellen welke zonbeschadigde plekken wel en niet uitgroeien tot deze vorm van huidkanker (plaveiselcelcarcinoom). Ook staat in deze richtlijn het advies per patiënt de juiste, meest passende, behandeling te kiezen.1  Het doel van de behandeling is het verwijderen van de beschadigde huidcellen, dit kan op verschillende manieren gebeuren. De behandelmogelijkheden die de arts kan inzetten zijn:

thuis:

  • lokale behandeling met crème of gel: de patiënt brengt zelf thuis een crème of gel aan die beschadigde cellen kapot maakt. Niet alleen de plekken worden ingesmeerd, maar doorgaans een ruimer gebied eromheen.

in het ziekenhuis/medische instelling:

  • cryotherapie: de arts brandt met stikstof direct de zonneschade-plek weg.
  • chemische peeling: de arts smeert bepaalde chemische middelen op de huid. Door deze middelen wordt er een dun laagje van de huid weggehaald. 
  • laserbehandeling: de arts haalt met een krachtige laser de plekken weg. 
  • PDT (Photo Dynamic Therapy): de arts smeert de zonneschade-plekken en een gebied daaromheen in met een medicinale crème. Vervolgens wordt de ingesmeerde huid blootgesteld de straling van een bijbehorende speciale lamp. Sinds kort kan een deel tevens thuis worden uitgevoerd middels een draagbaar apparaat met lampen. Ook is er een behandeling met daglicht PDT waarbij, na het insmeren met de crème, de buitenlucht de rol van de lampen vervangt.

1. Richtlijn Actinische Keratose, Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV), 2010

Op deze website worden cookies gebruikt

Een cookie is een klein bestandje dat op uw computer wordt opgeslagen. Deze cookies worden gebruikt voor het zo goed mogelijk laten functioneren van de website en voor het bijhouden van de bezoekersstatistieken. Met deze cookies worden er geen persoonsgegevens zichtbaar of opgeslagen. Wanneer u op deze website blijft, gaat u akkoord met het gebruik van deze cookies. Meer informatie over het cookie-beleid vindt u hier